Print this page

Bazy danych - nowoczesnym źródłem informacji

  Najważniejsze polskie bazy bibliograficzno-abstraktowe w medycynie to:

  • Polska Bibliografia Lekarska (1979-) tworzona przez Główną Bibliotekę Lekarską w Warszawie,
  • bibliografie publikacji pracowników polskich uczelni i instytutów medycznych, w tym Bibliografia GUMed obejmująca informacje o dorobku naukowym Uczelni od roku 1968 - wykaz ww. baz bibliograficznych dostępny jest ze strony WWW BG w zakładce Usługi/bibliografia i bibliometria/zobacz też

  Najważniejsze zagraniczne bazy bibliograficzno-abstraktowe w medycynie to:

  • Medline (podstawowe i najważniejsze źródło naukowej informacji medycznej),
  • Embase (biomedycyna i farmakologia),
  • Web of Science, w tym Science Citation Index Exp. (baza zawierająca indeksy cytowań),
  • Scopus.

W zależności od rodzaju informacji, jakie zawiera baza, można ją przeszukiwać według różnych kategorii np. autor, tytuł, tytuł czasopisma, rok publikacji, itp., w tym także za pomocą tzw. słów kluczowych, czyli znaczących słów charakteryzujących daną publikację, dobranych do wyszukiwania przez osobę je prowadzącą. Jednak, aby podnieść efektywność odnajdywania potrzebnej literatury, powinno się stosować terminy zaczerpnięte ze słownika haseł przedmiotowych stosowanych w danej bazie. W przypadku medycyny są to hasła języka informacyjno-wyszukiwawczego Medical Subject Headings (MeSH), wykorzystywane m.in.:

  • w katalogach bibliotek medycznych, w tym w katalogu komputerowym Virtua online Biblioteki Głównej GUMed,
  • w medycznych bazach danych, w tym w Medline oraz w bazie Polska Bibliografia Lekarska (PBL),
  • do charakteryzowania publikowanych artykułów zgodnie z wymogami wydawców medycznych czasopism naukowych.

zobacz polską wersję słownika MeSH.pl

Prowadząc wyszukiwania należy pamiętać, że stosowanie haseł przedmiotowych skutkuje otrzymaniem innych wyników wyszukiwań niż zastosowanie słów kluczowych, gdyż:

wyszukiwanie wg
haseł przedmiotowych
wyszukiwanie wg
słów kluczowych


łączy wprowadzony

termin wyszukiwawczy

ze słownikiem
haseł przedmiotowych

łączy wprowadzony
termin wyszukiwawczy

z wszystkimi polami
każdego rekordu bibliograficznego

 

  Operatory logiczne - przypomnienie funkcji

 

Przy wyszukiwaniu informacji na dany temat często konieczne jest łączenie kilku kryteriów wyszukiwawczych. Do precyzowania (zawężania lub rozszerzania) wyszukiwań w bazach danych wykorzystuje się wyrażenia zwane operatorami logicznymi, tzw. operatory Boole’a. Operatory te stanowią część zasad, według których wykonywane są działania na zbiorach, a podstawowe operatory to:

  • AND/I czyli iloczyn - część wspólna zbiorów, pozwala na wyszukanie danych spełniających jednocześnie oba kryteria,
  • OR/LUB czyli suma - połączone dane zbiorów,
  • NOT/NIE czyli różnica - elementy należące tylko do jednego zbioru z wykluczeniem elementów zbioru drugiego.
     
  •  
    AND/I czyli iloczyn


     OR/LUB czyli suma

     
    NOT/NIE czyli różnica

  Ograniczenia w korzystaniu z baz danych:

  • zakaz tworzenia masowo elektronicznych i drukowanych kopii artykułów i czasopism znajdujących się w bazach,

  • zakaz przechowywania ich bez potrzeby podyktowanej prowadzonymi obecnie badaniami lub dydaktyką,

  • zakaz redystrybucji pobranych publikacji oraz ich części osobom trzecim (nieuprawnionym czytelnikom) w jakiejkolwiek formie, za opłatą lub bezpłatnie; wyjątek stanowi systematyczna współpraca między naukowcami,

  • zakaz wykorzystywania przez pracowników i studentów licencjonowanych zasobów elektronicznych udostępnianych przez Bibliotekę Główną GUMed do działalności komercyjnej (innej niż naukowa).

Osoba korzystająca z baz danych może kopiować tzw. „nieistotne części”, tj. pojedyncze dane zawartości bazy, ale bez możliwości publicznego ich udostępniania.