Print this page

Ochrona praw autorskich i dozwolony użytek

Należy pamiętać, że...


...przy kopiowaniu różnego typu dokumentów należy stosować się do ustawy O prawie autorskim i prawach pokrewnych z 4 lutego 1994 r. (wraz z późniejszymi zmianami), która reguluje wszelkie zagadnienia związane z ochroną praw autorskich.

Dozwolony użytek chronionych utworów

Zapisy ustawy mówią, że w ramach dozwolonego użytku:

  • "bez zezwolenia twórcy wolno nieodpłatnie korzystać z już rozpowszechnionego utworu w zakresie własnego użytku osobistego" (art. 23 ust. 1),
  • "zakres własnego użytku osobistego obejmuje korzystanie z pojedynczych egzemplarzy utworów przez krąg osób pozostających w związku osobistym, w szczególności pokrewieństwa, powinowactwa lub stosunku towarzyskiego" (art. 23 ust. 2),
  • "można korzystać z utworów w granicach dozwolonego użytku pod warunkiem wymienienia imienia i nazwiska twórcy oraz źródła. Podanie twórcy i źródła powinno uwzględniać istniejące możliwości. Twórcy nie przysługuje prawo do wynagrodzenia, chyba że ustawa stanowi inaczej" (art. 34).

Oznacza to, iż w zgodzie z przepisami prawa można:

  1. wykonać pojedynczą kopię fragmentu lub nawet całego dokumentu, ale tylko i wyłącznie na własne potrzeby,
  2. cytować cudze prace, tj. jeżeli dla celów naukowych i dydaktycznych przytacza się więcej niż kilka słów z już rozpowszechnionej pracy innego autora (dotyczy to także tłumaczeń) lub parafrazuje jego stwierdzenia, istnieje obowiązek podania nazwiska autora i źródła tych informacji w formie bibliografii,
  3. korzystając z baz danych, kopiować tzw. „nieistotne części” zawartości bazy, tj. pojedyncze dane, ale bez ich udostępniania publicznego.

Nie można podpisać swoim nazwiskiem pracy napisanej przez kogoś innego – twórca pracy zawsze będzie jej autorem, z uwagi na niezbywalność autorskich praw osobistych.

Po 70 latach od śmierci twórców utworu, dzieła przechodzą do domeny publicznej, tj. nie obowiązują względem nich prawa autorskie – wszyscy mogą z takich utworów korzystać w dowolnym celu.