2023-10-12

Open Access (OA, otwarty dostęp) to światowy ruch społeczny powstały na początku lat 90 XX w., którego celem jest bezpłatny dostęp on-line do wersji cyfrowych publikacji naukowych, wyników badań i materiałów edukacyjnych  dla każdego użytkownika Internetu. Dotyczy to zwłaszcza publikacji i wyników badań finansowanych ze środków publicznych.
 


 

CO MOŻNA PUBLIKOWAĆ W OTWARTYM DOSTĘPIE?

 

  • artykuły w czasopismach naukowych

  • monografie i ich fragmenty

  • dane badawcze 
     

Aby dowiedzieć się, jak można publikować w Otwartym Dostępie bez barier prawnych, sprawdź Pomocnik Prawny Platformy Otwartej Nauki.
 


 

DLACZEGO WARTO PUBLIKOWAĆ W WOLNYM DOSTĘPIE?

 

 

 

Artykuły Open Access są dostępne online natychmiast, dla wszystkich, w każdej chwili i z każdego miejsca na świecie. Docierają do znacznie większej grupy czytelników niż teksty wymagające płatnych subskrypcji. Dokumenty cyfrowe są też przyjazne dla środowiska.

Wyniki badań stają się dobrem powszechnym. W związku z tym można z nich bezpłatnie korzystać przy kolejnych badaniach lub wykorzystać w przemyśle, np. przy produkcji nowych leków.

Open Access to najlepsza droga, aby rozszerzyć zasięg artykułu. Większa dostępność tekstów przekłada się bezpośrednio na zwiększenie ich cytowalności, co skutkuje lepszą oceną pracy naukowej.

Powszechny dostęp do wyników badań naukowych pozwala w większym stopniu kształtować opinię publiczną. Świadome społeczeństwo może wywierać presję na polityków, mających wpływ np. na zmiany klimatyczne czy politykę zdrowotną.

Artykuły dostępne bezpłatnie online trafiają także do naukowców zajmujących się innymi dziedzinami lub osób niezwiązanych bezpośrednio ze środowiskiem naukowym. Osoby te mają prawo wykorzystać opublikowane wyniki w twórczy sposób i podejmować nowe interdyscyplinarne zadania.

Od 2021 roku obowiązuje wymóg udostępniania w wolnym dostępie publikacji naukowych i wyników badań finansowanych ze środków publicznych w celu umożliwienia bezpłatnego ich wykorzystania.

Open Access to także oszczędność pieniędzy, których nie trzeba przeznaczać na zakup drogich subskrybowanych czasopism naukowych dla instytucji publicznych.

Dzięki dostępnym bezpłatnie na całym świecie publikacjom naukowym kontakty między naukowcami ożywiają się, komunikacja staje się łatwiejsza i powstają nowe interdyscyplinarne zespoły badawcze. Zasoby Open Access pozwalają też zapoznać się z najnowszymi osiągnięciami naukowymi badaczom z krajów rozwijających się, przeciwdziałając cyfrowemu wykluczeniu.

 

Informacja Naukowa:
tel. 58 349 10 45
biblioteka.informacja@gumed.edu.pl

Głosowanie